Từ 01/7/2026, quán cà phê, nhà hàng mở nhạc phải trả phí bản quyền? Sự thật và rủi ro nếu phớt lờ

Mở nhạc cho khách nghe là chuyện thường ngày ở hầu hết quán cà phê, nhà hàng hay khách sạn. Nhưng nếu nguồn nhạc đó chưa được sử dụng hợp pháp, một biên bản xử phạt vi phạm hành chính có thể xuất hiện bất cứ lúc nào.

Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm: Bài viết này chỉ mang tính chất cung cấp thông tin chung và không thay thế cho lời khuyên pháp lý trong các tình huống cụ thể.

Tóm tắt

Phát nhạc tại địa điểm kinh doanh là hành vi sử dụng tác phẩm âm nhạc, bản ghi âm trong hoạt động kinh doanh, thương mại. Theo quy định của pháp luật, hành vi này phát sinh nghĩa vụ trả tiền bản quyền âm nhạc cho tác giả hay chủ sở hữu. Nghĩa vụ này đã tồn tại từ năm 2023, không phải "quy định mới" xuất hiện vào 01/7/2026 [1][7]. Nếu phớt lờ, cơ sở kinh doanh có thể bị coi là xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan và bị xử phạt hành chính theo khung chế tài đã tăng mức phạt trong năm 2026 [4][5]. Bài viết này giải thích vì sao nghĩa vụ này phát sinh, rủi ro cụ thể nếu không tuân thủ và các cách sử dụng âm nhạc hợp pháp.

Mở nhạc trong địa điểm kinh doanh là "sử dụng" tác phẩm — nghĩa vụ pháp lý không mới

Nhiều chủ quán vẫn hiểu lầm rằng việc bật nhạc phục vụ khách là hoàn toàn miễn phí. Trên thực tế, phát nhạc tại một không gian kinh doanh được xem là hành vi sử dụng quyền trong trường hợp không phải xin phép nhưng phải trả tiền bản quyền. Mức tiền bản quyền trước hết do bên sử dụng và chủ sở hữu quyền thỏa thuận; chỉ khi các bên không đạt được thỏa thuận, mức tiền bản quyền thuộc phạm vi điều chỉnh của biểu mức tiền bản quyền tại Phụ lục II Nghị định 17/2023/NĐ-CP [1].

Xem thêm: Quy định về Giới hạn quyền tại "Nguyên tắc "Sử dụng hợp lý" trong pháp luật sở hữu trí tuệ Việt Nam"

Điểm thường bị truyền thông làm cho hiểu sai: đây không phải nghĩa vụ mới phát sinh từ 01/7/2026. Biểu mức thu phí tại Phụ lục II đã được áp dụng từ ngày 26/4/2023 [7].

Điều thực sự thay đổi vào 01/7/2026 chỉ là việc điều chỉnh tăng mức lương cơ sở — yếu tố nhân trong công thức tính phí bản quyền — tăng từ 2,34 triệu lên 2,53 triệu đồng/tháng theo Nghị định 161/2026/NĐ-CP [3], cùng với việc Nghị định 134/2026/NĐ-CP (Điều 33) cập nhật lại biểu mức và mức giảm theo loại đô thị [2].

Nói cách khác, nghĩa vụ đã có sẵn, thứ thay đổi là số tiền bản quyền phải trả.

Lưu ý quan trọng: Một gói thuê bao nghe nhạc cá nhân - "personal subscription" từ các nền tảng nghe nhạc trực tuyến như Spotify, Apple Music, YouTube Premium chỉ cấp quyền nghe riêng tư, hoàn toàn không bao gồm quyền phát công khai vì mục đích thương mại. Việc dùng các tài khoản cá nhân nói trên để mở nhạc phục vụ khách trong hoạt động kinh doanh, thương mại vẫn bị xem là sử dụng âm nhạc mà chưa hoàn tất nghĩa vụ trả tiền bản quyền theo quy định của pháp luật.

Hai lớp quyền bạn có thể phải trả: quyền tác giả và quyền liên quan

Một bản nhạc phát trong hoạt động kinh doanh, thương mại thường chạm tới hai lớp quyền sở hữu trí tuệ độc lập. Theo Phụ lục II, biểu mức "áp dụng cho chủ sở hữu quyền tác giả và áp dụng tương tự cho chủ sở hữu quyền liên quan đối với bản ghi âm, ghi hình được sử dụng" [1]. Điều này có nghĩa khi sử dụng âm nhạc, cơ sở kinh doanh phải chi trả cho cả hai đầu mối:

Lưu ý phân biệt:

• VCPMC là tổ chức quản lý tập thể quyền tác giả; RIAV là tổ chức quản lý tập thể quyền liên quan. Việc quản lý các quyền độc lập do tính chất của mỗi tổ chức.
• Đơn vị quản lý quyền tư nhân có thể quản lý cả hai loại quyền đối với kho nhạc độc quyền của mình, tuỳ thuộc vào sự uỷ quyền của chủ sở hữu quyền — khác với vai trò của hai tổ chức trên.
• Cảnh báo rủi ro: Vì đây là hai lớp quyền tách biệt, việc cơ sở kinh doanh đã trả tiền cho quyền này HOÀN TOÀN KHÔNG đồng nghĩa với việc đã hoàn thành nghĩa vụ với lớp quyền kia. Nếu chỉ đóng phí cho một quyền mà không chi trả đầy đủ, cơ sở kinh doanh của bạn vẫn có nguy cơ bị xử phạt do vi phạm bản quyền.

Xem thêm: "Tổ chức quản lý tập thể quyền — CMO thực hiện chức năng gì?"

Rủi ro pháp lý nếu phát nhạc trong hoạt động kinh doanh thương mại mà không trả tiền bản quyền

Rủi ro pháp lý thực sự

Bản chất pháp lý ở đây không phải là "xâm phạm vì dùng khi chưa xin phép". Phát tác phẩm, bản ghi đã công bố trong hoạt động kinh doanh, thương mại là trường hợp giới hạn quyền (được phép sử dụng không cần xin phép trước). Theo đó, rủi ro pháp lý phát sinh khi cơ sở phát nhạc không hoàn thành nghĩa vụ trả tiền.

Nghĩa vụ thanh toán và thời hạn 90 ngày

Theo Điều 35 Nghị định 17/2023/NĐ-CP, tiền bản quyền được trả theo thỏa thuận kể từ khi sử dụng; không thỏa thuận được thì trả theo biểu mức quy định. Nếu không trả trong thời hạn 90 ngày kể từ khi sử dụng thì phải dừng việc tiếp tục sử dụng.

Như vậy, trả tiền bản quyền trễ quá thời hạn luật định không chỉ dẫn tới hệ quả phải dừng phát nhạc; nếu vẫn tiếp tục sử dụng khi chưa thanh toán, cơ sở còn có nguy cơ bị coi là xâm phạm quyền và bị xử phạt hành chính theo Điều 28 và Điều 35 Luật Sở hữu trí tuệ [4] và Nghị định 341/2025/NĐ-CP - có hiệu lực từ 15/02/2026.

Mức xử phạt khi vi phạm bản quyền âm nhạc

Nghị định 341/2025/NĐ-CP đã rà soát và tăng mức phạt so với quy định cũ, với mức phạt tiền tối đa 250 triệu đồng đối với cá nhân và 500 triệu đồng đối với tổ chức. Trong đó, Điều 38 quy định trực tiếp chế tài cho hành vi vi phạm quy định về trường hợp giới hạn quyền tác giả, quyền liên quan.

Các mức phạt tiền theo Điều 38 (áp dụng cho cá nhân; tổ chức vi phạm cùng hành vi bị phạt gấp đôi):

Ngoài hình thức xử lý vi phạm hành chính là phạt tiền, cơ sở vi phạm còn có thể phải áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả, bao gồm hoàn trả tiền bản quyền cho chủ sở hữu quyền từ thời điểm bắt đầu sử dụng trên thực tế chưa thanh toán [5].

Trong nhiều trường hợp, rủi ro lớn nhất không nằm ở một lần bị phạt, mà ở việc nghĩa vụ tài chính tích lũy theo từng năm chưa được xử lý. Tổng chi phí truy thu và tiền phạt cộng dồn thường cao hơn nhiều so với phí cấp phép nếu chủ động tuân thủ quy định thực hiện từ đầu.

Chi phí tiền bản quyền phải trả và cách sử dụng âm nhạc hợp pháp

Nguyên tắc ưu tiên thỏa thuận

Pháp luật Sở hữu trí tuệ luôn ưu tiên sự thỏa thuận giữa các bên, đặc biệt là ý chí của tác giả/chủ sở hữu. Cơ sở kinh doanh hoàn toàn có quyền chủ động đàm phán mức phí với chủ sở hữu bản quyền hoặc Đơn vị quản lý quyền tư nhân do chủ sở hữu uỷ quyền.

Trường hợp không có thoả thuận khác, tiền bản quyền có thể được tính theo công thức:

Biểu mức tiền bản quyền trong một số hoạt động kinh doanh, thương mại phổ biến:

Lưu ý: Khung giá có thể được giảm theo phân loại đô thị quy định chi tiết tại Biểu mức.

Ví dụ trực quan: Để hình dung — cùng tính ở mức khung Hà Nội/TP.HCM (100%), lương cơ sở 2,53 triệu đồng, và cho cả hai lớp quyền:

• Quán cà phê 30 m²: hệ số ≈ 0,95 → khoảng 2,4 triệu đồng/năm mỗi lớp, tức gần 4,8 triệu đồng/năm cho cả hai lớp.
• Nhà hàng 50 m²: hệ số 2,0 → khoảng 5,1 triệu đồng/năm mỗi lớp, tức khoảng 10,1 triệu đồng/năm cho cả hai lớp.
• Khách sạn 4 sao, 40 phòng: hệ số 0,03 × 40 = 1,2 → khoảng 3 triệu đồng/năm mỗi lớp, tức khoảng 6,1 triệu đồng/năm cho cả hai lớp.

Các cách sử dụng âm nhạc trong hoạt động kinh doanh, thương mại hợp pháp

Điểm chung của mọi phương án hợp pháp: cả hai lớp quyền (quyền tác giả và quyền liên quan) đều phải được xử lý. Cơ sở kinh doanh có thể chọn một trong các cách sau:

• Cấp phép qua tổ chức quản lý tập thể (VCPMC và RIAV): Liên hệ VCPMC cho phần quyền tác giả [9] và RIAV cho phần quyền liên quan [10], ký hợp đồng và đóng phí theo biểu mức [1]. Đây là cách phổ biến nhất cho quán phát nhạc thương mại phổ thông.
• Dùng kho nhạc nền đã được cấp phép sẵn (thư viện nhạc thương mại): Thay vì xin phép từng bài/danh mục qua hai đầu mối, cơ sở dùng một thư viện nhạc nền đã được làm sạch cả hai lớp quyền — chỉ cần một hợp đồng duy nhất. Thư viện âm nhạc EMVN là một ví dụ khi phù hợp và ưu tiên cho sự đơn giản, hiện đại và nhanh chóng trong việc cấp phép và sử dụng.
• Sử dụng âm nhạc thuộc về công chúng hoặc do cơ sở tự sở hữu/được cấp phép trực tiếp: Khi thời hạn bảo hộ quyền tác giả của tác phẩm đã hết, phần tác phẩm không còn cần xin phép; tuy nhiên một bản ghi cụ thể vẫn có thể còn quyền liên quan. Tương tự, nhạc do cơ sở tự đặt sản xuất và nắm quyền cũng là một lựa chọn an toàn.
  • Xem thêm: "Khi nào Tác phẩm âm nhạc thuộc về công chúng?"

Xem thêm: "Ai cấp phép sử dụng âm nhạc?" Và "Hệ sinh thái Cấp phép Âm nhạc tại Việt Nam"

Tham khảo Biểu mức tiền bản quyền theo loại hình cơ sở kinh doanh theo Nghị định 17/2023/NĐ-CP

Lưu ý: Khung giá còn được giảm theo loại đô thị:

• Thành phố Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh: Áp dụng theo khung giá (100%);
• Đô thị loại I: Áp dụng 80% khung giá;
• Đô thị loại II: Áp dụng 50% khung giá;
• Đô thị loại III: Áp dụng 20% khung giá. Trường hợp thuộc vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn thì áp dụng 10% khung giá.

Đối với Hoạt động hàng không hay giao thông công cộng thì không áp dụng quy định phân loại đô thị nêu trên.

---

NỘI DUNG THAM KHẢO

[1] Phụ lục II, Nghị định 17/2023/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Sở hữu trí tuệ về quyền tác giả, quyền liên quan (2023);

[2] Điều 33 Nghị định 134/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định 17/2023/NĐ-CP (2026);

[3] Nghị định 161/2026/NĐ-CP quy định mức lương cơ sở (2026);

[4] Điều 28 Luật Sở hữu trí tuệ 2005 (sửa đổi, bổ sung 2022);

[5] Nghị định 341/2025/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính về quyền tác giả, quyền liên quan, hiệu lực 15/02/2026 (2025);

[6] LuatVietnam, "Từ 01/7/2026, quán cà phê, nhà hàng mở nhạc có phải trả tiền bản quyền không?" (2026);

[7] Thư Viện Pháp Luật, "Thực hư từ 1/7/2026, quán cà phê, nhà hàng mở nhạc của nghệ sĩ phải trả phí bản quyền hiểu sao cho đúng?" (2026);

[8] VnExpress, "Cách tính chi phí bản quyền âm nhạc cho các quán cà phê, nhà hàng" (2026);

[9] Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam (VCPMC), vcpmc.org;

[10] Hiệp hội Công nghiệp Ghi âm Việt Nam (RIAV), riav.vn.