05 hiểu lầm phổ biến khi mở nhạc tại địa điểm kinh doanh
Bạn trả phí Spotify Premium mỗi tháng. Nhưng điều đó có đồng nghĩa với việc bạn được mở nhạc trên Spotify Premium trong quán cà phê, nhà hàng hay cửa hàng của mình hay không? Câu trả lời có thể khiến nhiều chủ cơ sở kinh doanh bất ngờ.
Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm: Bài viết này chỉ mang tính chất cung cấp thông tin chung và không thay thế cho lời khuyên pháp lý trong các tình huống cụ thể.
Tóm tắt
Phát nhạc tại địa điểm kinh doanh là hành vi sử dụng tác phẩm âm nhạc và bản ghi âm trong hoạt động kinh doanh, thương mại, làm phát sinh nghĩa vụ trả tiền bản quyền cho cả hai lớp quyền — quyền tác giả và quyền liên quan. Nghĩa vụ này đã tồn tại từ 2023, không phải "quy định mới" xuất hiện vào 01/7/2026. Điều thay đổi từ 01/7/2026 là con số phải trả (do mức lương cơ sở tăng) và chế tài đã siết mạnh theo Nghị định 341/2025/NĐ-CP. Bài viết dưới đây phân tích 05 hiểu lầm phổ biến nhất và sự thật pháp lý tương ứng.
Xem thêm: "Từ 01/7/2026, quán cà phê, nhà hàng mở nhạc phải trả phí bản quyền? Sự thật và rủi ro nếu phớt lờ"
Hiểu lầm 1: "Chỉ cần phát nhạc từ Spotify, Apple Music hoặc YouTube là được phép mở cho khách nghe"
Bối cảnh: Nhiều quán cà phê, nhà hàng, cửa hàng sử dụng các nền tảng như Spotify, Apple Music hoặc YouTube để phát nhạc phục vụ khách hàng. Một số cơ sở sử dụng gói trả phí (Premium/Subscription) và cho rằng việc đã thanh toán phí thuê bao đồng nghĩa với việc được phép sử dụng nhạc trong hoạt động kinh doanh. Trong khi đó, cũng không ít cơ sở sử dụng phiên bản miễn phí hoặc phát các bài hát được đăng công khai trên các nền tảng này và cho rằng nội dung đã công khai thì có thể tự do mở tại quán mà không cần xin phép hay trả thêm bất kỳ khoản phí nào.
Hiểu lầm ở đâu?
Gói subscription của các nền tảng nghe nhạc trực tuyến (digital streaming platforms - DSPs) chỉ cấp quyền nghe nhạc cho mục đích cá nhân. Trong khi đó, việc phát nhạc tại quán cà phê, nhà hàng, cửa hàng hoặc các địa điểm kinh doanh để khách hàng cùng thưởng thức lại là hành vi sử dụng âm nhạc trong hoạt động kinh doanh, thuộc phạm vi giới hạn quyền (không phải xin phép NHƯNG phải trả tiền bản quyền cho chủ sở hữu quyền) theo quy định của pháp luật sở hữu trí tuệ.
Nói cách khác, việc sử dụng các gói trả phí như Spotify Premium, Apple Music hay YouTube Premium không đồng nghĩa với việc bạn đã được cấp phép để phát nhạc trong không gian kinh doanh. Giấy phép nghe nhạc cá nhân không tự động mở rộng thành giấy phép/hợp đồng sử dụng âm nhạc cho mục đích thương mại.
Kết luận
Tài khoản Premium tuyệt đối không thể thay thế giấy phép/hợp đồng sử dụng âm nhạc trong hoạt động kinh doanh. Để phát nhạc hợp pháp tại địa điểm kinh doanh, cơ sở cần chủ động liên hệ trực tiếp với chủ sở hữu quyền hoặc tổ chức đại diện tập thể quyền, hoặc các đơn vị cấp phép bản quyền về việc khai thác, sử dụng, cung cấp danh mục, thời lượng tác phẩm, bản ghi âm đã sử dụng và trả tiền bản quyền theo quy định của pháp luật.
Hiểu lầm 2: "Nhạc không lời, nhạc nước ngoài hay nhạc miễn phí trên mạng thì được mở thoải mái"
Tình huống
Nhiều cơ sở kinh doanh lựa chọn nhạc không lời, nhạc quốc tế hoặc các bản nhạc được gắn nhãn "free", "royalty-free" trên Internet. Họ cho rằng những loại nhạc này nằm ngoài vùng phủ sóng của luật nên không phải chịu sự quản lý hoặc không cần trả tiền bản quyền âm nhạc khi phát cho khách.
Hiểu lầm ở đâu?
Nguồn gốc hoặc thể loại của bản nhạc không quyết định việc có phải xin phép hay không. Nhạc không lời vẫn là tác phẩm được bảo hộ quyền tác giả và quyền liên quan nếu còn trong thời hạn bảo hộ. Tương tự, nhạc nước ngoài vẫn được bảo hộ tại Việt Nam theo các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên, nên việc sử dụng nhạc quốc tế tại các cơ sở kinh doanh không tạo ra ngoại lệ miễn trừ trách nhiệm.
Ngoài ra, "royalty-free" cũng không có nghĩa là "miễn bản quyền" hay "được sử dụng cho mọi mục đích". Thuật ngữ này thường chỉ việc người dùng không phải trả tiền bản quyền theo từng lần sử dụng NHƯNG với điều kiện tiên quyết là họ đã phải mua/được cấp một giấy phép ban đầu. Phạm vi sử dụng vẫn phụ thuộc vào điều khoản của giấy phép đó. Tương tự, việc một bản nhạc được nghe miễn phí trên Internet cũng không đồng nghĩa với việc được phép sử dụng trong hoạt động kinh doanh.
Xem thêm: "Sự khác biệt giữa nhạc Royalty-Free, Copyright-Free, và Licensed Music là gì?"
Kết luận
Chỉ một số ít trường hợp mới cơ sở kinh doanh không phải xin phép hoặc không trả tiền bản quyền, chẳng hạn như tác phẩm và bản ghi âm của tác phẩm đó đã hết thời hạn bảo hộ, hoặc chủ cơ sở tự sản xuất và sở hữu đầy đủ quyền đối với bản nhạc. Vì vậy, trước khi phát bất kỳ bản nhạc nào tại địa điểm kinh doanh, cần kiểm tra rõ phạm vi cấp phép thay vì chỉ dựa vào các nhãn như "free", "royalty-free" hay việc đó là nhạc nước ngoài hoặc nhạc không lời.
Xem thêm: "Thời hạn bảo hộ bản quyền - Một bài hát được bảo hộ trong bao lâu?"
Hiểu lầm 3: "Bắt đầu từ 01/7/2026, các cơ sở kinh doanh mới phải bắt đầu trả tiền bản quyền khi mở nhạc"
Tình huống
Không ít chủ cơ sở kinh doanh vẫn mang tâm lý chủ quan, cho rằng trước đây việc mở nhạc cho khách nghe tại quán không bị kiểm tra hay xử phạt, nên nghĩa vụ trả tiền bản quyền chỉ mới phát sinh từ ngày 01/7/2026.
Hiểu lầm ở đâu?
Thực tế, nghĩa vụ trả tiền bản quyền khi sử dụng âm nhạc trong hoạt động kinh doanh không phải là quy định mới. Luật Sở hữu trí tuệ đã quy định việc sử dụng bản ghi âm, ghi hình đã công bố nhằm mục đích thương mại trong hoạt động kinh doanh không phải xin phép chủ sở hữu quyền, nhưng vẫn phải trả tiền bản quyền theo quy định. Mức tiền bản quyền và phương thức xác định cũng đã được hướng dẫn tại Nghị định 17/2023/NĐ-CP từ năm 2023.
Việc chưa từng bị kiểm tra hoặc chưa từng nhận được yêu cầu thanh toán không đồng nghĩa với việc cơ sở được miễn nghĩa vụ này. Trong một số trường hợp, nếu không thực hiện nghĩa vụ trả tiền bản quyền trong thời hạn luật định, cơ sở phải chấm dứt việc sử dụng âm nhạc; việc tiếp tục phát nhạc có thể bị xem là hành vi xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan.
Kết luận
Điều thay đổi trong thời gian gần đây chủ yếu là chế tài xử phạt được tăng cường, chứ không phải nghĩa vụ trả tiền bản quyền mới xuất hiện. Theo Điều 38 Nghị định 341/2025/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 15/02/2026), hành vi sử dụng âm nhạc tại địa điểm kinh doanh không đúng quy định có thể bị xử phạt hành chính, đồng thời buộc thực hiện các nghĩa vụ tài chính theo quy định của pháp luật. Vì vậy, việc chủ động rà soát tình trạng cấp phép và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ bản quyền sẽ giúp cơ sở kinh doanh hạn chế đáng kể các rủi ro pháp lý.
Xem thêm: "Từ 01/7/2026, quán cà phê, nhà hàng mở nhạc phải trả phí bản quyền? Sự thật và rủi ro nếu phớt lờ"
Hiểu lầm 4: "Quán nhỏ, mở nhạc nhỏ thì không phải trả tiền bản quyền"
Tình huống
Một quán cà phê nhỏ chỉ có vài chục mét vuông, mở loa với âm lượng vừa phải để tạo không gian cho khách. Chủ quán cho rằng quy mô nhỏ, không bán vé hay tổ chức biểu diễn nên sẽ không phát sinh nghĩa vụ bản quyền.
Hiểu lầm ở đâu?
Pháp luật không căn cứ vào quy mô cơ sở, âm lượng, số lượng khách hay việc có thu vé hay không để xác định nghĩa vụ bản quyền.
Nếu âm nhạc được phát trong không gian kinh doanh để phục vụ khách hàng thì đó vẫn là việc sử dụng âm nhạc trong hoạt động thương mại. Dù âm nhạc chỉ đóng vai trò tạo không gian, nâng cao trải nghiệm khách hàng thay vì là dịch vụ chính, việc sử dụng này vẫn có thể thuộc phạm vi phải thực hiện nghĩa vụ trả tiền bản quyền theo quy định của pháp luật.
Lưu ý quan trọng: Quy mô cơ sở kinh doanh (diện tích mét vuông) hay số lượng phòng không giúp quán của bạn được "miễn phí", mà nó chỉ là thước đo để cơ quan nhà nước tính toán số tiền bản quyền bạn phải nộp nhiều hay ít trong trường hợp bạn không thoả thuận được mức phí với chủ sở hữu quyền/đơn vị cấp quyền (Căn cứ theo Phụ lục II Nghị định 17/2023/NĐ-CP)
Kết luận
Nghĩa vụ bản quyền không phụ thuộc vào việc cơ sở lớn hay nhỏ, có bán vé hay không. Điều quan trọng là âm nhạc có được sử dụng trong hoạt động kinh doanh để phục vụ khách hàng hay không. Do đó, ngay cả một cơ sở kinh doanh nhỏ lẻ, nếu cố tình lờ đi khoản phí này, vẫn hoàn toàn có nguy cơ bị cơ quan chức năng kiểm tra và xử phạt vi phạm bản quyền.
Hiểu lầm 5: "Chỉ cần trả tiền cho một đơn vị là đã xong toàn bộ bản quyền"
Tình huống
Sau khi nhận được yêu cầu thanh toán từ một tổ chức đại diện quyền, nhiều chủ cơ sở kinh doanh cho rằng chỉ cần ký hợp đồng hoặc trả tiền cho một đơn vị là đã hoàn thành mọi nghĩa vụ bản quyền đối với tất cả các bài hát.
Hiểu lầm ở đâu?
Một bản nhạc thường tồn tại 02 nhóm quyền độc lập, trong đó bao gồm:
- Quyền tác giả đối với tác phẩm âm nhạc (nhạc sĩ, người viết lời hoặc chủ sở hữu quyền tác giả);
- Quyền liên quan đối với bản ghi âm, ghi hình (nhà sản xuất bản ghi âm, nghệ sĩ biểu diễn, chủ sở hữu quyền liên quan).
Không phải một tổ chức hoặc doanh nghiệp nào cũng đại diện cho toàn bộ các nhóm quyền này hoặc toàn bộ kho nhạc trên thị trường. Vì vậy, tùy nguồn nhạc được sử dụng và chủ sở hữu quyền, cơ sở kinh doanh có thể cần thực hiện nghĩa vụ với nhiều chủ thể khác nhau hoặc sử dụng dịch vụ của đơn vị được cấp quyền khai thác phù hợp. Nếu bạn chỉ đóng tiền cho đầu mối quản lý quyền tác giả mà bỏ quên quyền liên quan (hoặc ngược lại), bạn vẫn hoàn toàn có nguy cơ bị lập biên bản xử phạt đối với phần quyền chưa được thanh toán.
Kết luận
Việc trả tiền cho một đơn vị không mặc nhiên đồng nghĩa với việc đã được cấp quyền sử dụng toàn bộ âm nhạc. Cơ sở kinh doanh cần xác định rõ đơn vị mình làm việc đại diện cho quyền nào, phạm vi tác phẩm nào và quyền khai thác đến đâu. Để sử dụng âm nhạc hợp pháp một cách an toàn nhất, cơ sở kinh doanh nên ưu tiên sử dụng dịch vụ từ các đơn vị cung cấp/cấp phép nhạc thương mại - nơi đã xử lý trọn gói cả hai lớp quyền này trong một hợp đồng duy nhất.
Giải pháp cho cơ sở kinh doanh
Đối với các cơ sở kinh doanh có nhu cầu phát nhạc thường xuyên như quán cà phê, nhà hàng, khách sạn, spa, cửa hàng bán lẻ hoặc phòng gym, việc tự xác minh quyền đối với từng bài hát và làm việc với nhiều chủ sở hữu quyền có thể mất nhiều thời gian và nguồn lực.
"Nhạc nền EMVN" là giải pháp cấp phép âm nhạc thương mại dành cho doanh nghiệp, giúp cơ sở kinh doanh tiếp cận Kho nhạc nền EMVN để sử dụng làm nhạc nền tại địa điểm kinh doanh. Kho nhạc này được xây dựng trên cơ sở đã có quyền khai thác đối với cả quyền tác giả và quyền liên quan trong phạm vi cấp phép, giúp doanh nghiệp không phải tự xác minh, đàm phán hoặc xin phép riêng đối với từng chủ sở hữu quyền của từng bài hát.
Thay vì phải tự quản lý quyền đối với từng tác phẩm hoặc bản ghi âm, doanh nghiệp có thể sử dụng các playlist được xây dựng từ Kho nhạc nền EMVN theo phạm vi của hợp đồng cấp phép. Cách tiếp cận này giúp giảm thiểu rủi ro pháp lý, tiết kiệm thời gian quản lý và đơn giản hóa việc tuân thủ các quy định về bản quyền âm nhạc trong hoạt động kinh doanh.
Lưu ý: Phạm vi sử dụng phụ thuộc vào nội dung hợp đồng cấp phép và danh mục âm nhạc được EMVN cung cấp. Doanh nghiệp chỉ được sử dụng âm nhạc trong phạm vi quyền đã được cấp phép.